واجب سوم بعد از خرید فیش حج عمره تمتع واجب اصلی : «دو ركعت نماز» است.
1 ـ بعد از اين كه طواف به پايان رسيد، بايد دو ركعت نماز طواف مانند نماز صبح بجا آورده شود.
2 ـ بلند يا آهسته خواندن نماز طواف، جائز است و در آن خواندن هر سوره اى نيز جائز است هر چند مستحب است در ركعت اول بعد از حمد، سوره توحيد و در ركعت دوم «قل يا ايها الكافرون» خوانده شود.
جواز جماعت در نماز طواف
خواندن نماز طواف به صورت جماعت، جائز است و شخص مى تواند به كسى كه او هم نماز طواف واجب را مى خواند، اقتدا نمايد.
زمان نماز طواف
نماز طواف بايد بعد از طواف بجا آورده شود و بين آن دو فاصله نشود و تأخير در حد متعارف مانعى ندارد.
مكان نماز طواف
1 ـ مكان نمازِ طوافِ واجب، نزد مقام ابراهيم عليه السلام است و احوط آن است كه پشت مقام بجا آورده شود به گونه اى كه عرفا صدق كند كه نماز را نزد مقام بجا آورده است.
2 ـ خواندن نماز طواف مستحبى در هر جاى مسجد الحرام، جائز است.

وظيفه در هنگام ازدحام
اگر به نحوى كه در مسأله قبل بيان شد نتوانست نماز را بجا آورد، بايد در يكى از دو طرف مقام بجا آورد.
و اگر آن هم ممكن نشد، حتى الامكان نزديكترين فاصله را رعايت نمايد يعنى نزديكترين فاصله را به پشت مقام در نظر گيرد. و اگر آن هم ممكن نشد، نماز را در نزديكترين فاصله به يكى از دو طرف مقام بجا آورد با رعايت احتياط در صورت دوران بين فاصله دورتر در پشت مقام و فاصله نزديكتر در دو طرف، به اين كه جمع كند بين نماز خواندن در پشت مقام و بين يكى از دو طرفِ نزديكتر، بلكه بعدا هر گاه ممكن شد اگر چه در آخرين وقت امكان باشد، نماز را در پشت مقام، اعاده نمايد.
اگر كسى در غير مقام نماز خواند
1 ـ اگر كسى به خاطر ندانستن مسأله، نماز طواف را در غير مقام بخواند، وظيفه اش آن است كه نماز را نزد مقام بخواند و اگر برايش ممكن نيست ـ مثلاً از حج برگشته ـ همان جا كه هست نماز را بجا آورد و احتياطا كسى را نائب كند كه در نزد مقام نماز بخواند.
2 ـ اگر كسى عمدا نماز را در غير محلّى كه بيان شد بخواند، كافى نيست به تفصيلى كه گذشت.
ترك نماز طواف
1 ـ اگر كسى عمدا نماز طواف را بجا نياورد، يا عمدا باطل بجا آورد، عمره و حجش باطل نيست ولى وظيفه دارد كه به دستور مسأله بعد ـ ترك سهوى آن ـ عمل كند.
2 ـ اگر كسى سهوا نماز طواف را ترك نمايد، چند حالت دارد:
الف ـ اگر كسى بعد از سعى يادش آمد كه نماز طواف را نخوانده، فورا آن را در محلش بجا آوردو ظاهر آن است كه اعاده سعى و غير آن لازم نيست اگر چه احوط است.
ب ـ اگر در اثناى سعى يادش آمد كه نماز طواف را نخوانده، سعى را قطع نمايد و نماز طواف را در محلش بجا آورد، سپس سعى را اتمام نمايد.
ج ـ اگر يادش نيامد تا از مكه خارج شد، بايد برگردد و آن را بجا آورد؛ و اگر بازگشتن دشوار باشد، هر جا كه يادش آمد آن را بجا آورد و احتياط مستحب آن است كه نائب هم بگيرد؛ و اگر تا وقت وفات آن را ترك كرد، بر ولى او واجب است كه آن را بجا آورد.
شك در نماز طواف و خواندن آن
1 ـ اگر كسى در اثناى سعى يا بعد از آن شك كرد كه آيا نماز طواف را خوانده يا نه، به شكش اعتنا نكند.
2 ـ اگر كسى قبل از شروع در سعى شك كرد كه آيا نماز طواف را بجا آورده يا نه، بايد آن را بجا آورد.
3 ـ اگر كسى بعد از تمام شدن نماز، شك كند كه آيا آن را درست خوانده يا نه، به شكش اعتنا نكند.
افرادى كه قرائت نماز آنها اشكال دارد
1 ـ بعضى از فقها رضوان اللّه عليهم فرموده اند كه اعمال بعد از نماز طواف در صورتى صحيح است كه نماز طواف درست خوانده شده باشد؛ پس در جميع اوقات خصوصا در وقت اراده حج بر مكلف لازم است كه واجبات و احكام نماز خود را ياد بگيرد تا آن را به صورت صحيح بجا آورد.
2 ـ افرادى كه نماز آنها از جهت حمد و سوره، اشكال دارد، اگر ممكن شود نماز طواف را به جماعت بخوانند؛ و اگر امكان جماعت نباشد، عمل به وظيفه نماز روزانه كافى است.
3 ـ كسى كه بعد از نماز بفهمد قرائت نماز او يا ذكرى كه در نماز مى گفته اشكال داشته، بايد نماز را اعاده نمايد، و اگر برگشته، به حكم كسى كه آن را فراموش كرده عمل نمايد، كه پيش از اين ذكر شد.
نيابت افرادى كه قرائت آنها اشكال دارد
شخصى كه قرائتش درست نبوده يا از جهت ديگرى معذور بوده و بدون توجه به اين مطلب، از طرف ديگرى مُحرم شده و در وسط اعمال يا بعد از فیش حج عمره تمتع متوجه شده، احتياطا در موارد عذر نائب بگيردو خود نيز آن عمل را انجام دهد، در اين صورت نيابتش صحيح است هر چند از اول نمى توانسته نائب شود.
مسأله جلوتر ايستادن خانمها در نماز طواف
در نماز طواف و نيز ساير نمازها، جلوتر بودن يا برابر ايستادن زن و مرد در نماز، به صحت نماز ضرر نمى زند.
منبع : Behjat.ir
فیش حج, خرید و فروش فیش حج, آموزش مناسک حج, عمره, تمتع
واجبات طواف هفت تاست که با خرید و فروش فیش حج می تواند رعایت کرد:
واجب اول طواف:
طواف بايد از برابر «حجر الاسود»آغاز شود و مى توانند به خاطر اطمينان مقدارى از قبل از آن شروع به حركت نمايند، و نيّت آنها اين باشد كه طواف آنها از ابتداى حجر الاسود، آغاز شود. هر چند كه ـ بنابر اقوى ـ اگر به گونه اى باشد كه عرفا بگويند كه طواف از حجر الاسود شروع شده است، كافى است.
يك مسأله: كسى كه اشتباها فیش حج تهیه نکرده باشد طواف را از غير حجر الاسود شروع نمايد مثلاً از ركن يمانى شروع كند و بعد از طواف يا بعد از ساير اعمال متوجه شود، در صورتى كه كمبود آن را تا حجر الاسود جبران نمايد طوافش صحيح است.
1 ـ «حجر الاسود» سنگ بسيار مقدسى است كه طبق برخى روايات از بهشت بر زمين فرود آمده و در ابتدا سفيد بوده است و در يكى از گوشه هاى كعبه معظمه نصب شده و به همين جهت اين گوشه «ركن حجر الاسود» ناميده مى شود.
واجب دوّم طواف:
هر دورى به حجر الاسود ختم شود و در دور آخر نيز همان طور كه گذشت مقدارى از حجر الاسود بگذرد تا اطمينان پيدا نمايد كه دور را به پايان رسانيده است.
واجب سوّم طواف:
در صورتی که فیش حج با قیمت خوب تهیه شده باشد كعبه معظمه را خواهد دید که بايد در همه احوال طواف، در طرف چپ طواف كننده باشد؛ و ميزان آن صدق عرفى است همچنانكه از عمل حضرت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله كه سواره طواف مى نمودند، اين مطلب استفاده مى شود.
دو مسأله:
شخصى كه كودك را در بغل گرفته و طواف مى دهد، شانه چپ كودك نيز حتى الامكان به طرف كعبه باشد.
چنانچه طواف كننده در حال طواف بدون عمد، طرف جلوى او يا پشت سرش يا طرف راست او به طرف كعبه معظمه شد، آن مقدار از طواف محسوب نمى شود و واجب است همان جزء را اعاده نمايد.
واجب چهارم طواف:
«حجر اسماعيل عليه السلام » در حال طواف، بايد داخل محدوده طواف باشد و طواف كننده داخل آن نرود و اگر طواف از داخل آن صورت گيرد، باطل است و در صورت خوردن بیت المال و پرداخت نکردن پول فیش حج عمره یا تمتع کلا باطل است.
1 ـ هرگاه طواف كننده در بين طواف، داخل «حجر اسماعيل عليه السلام » برود، آن دور باطل است و لازم است اعاده شود و تدارك، از موضعى كه داخل حجر رفته كفايت نمى كند، بلكه بهتر است بعد از آن اصل طواف را نيز اعاده كند و همچنين است بالا رفتن بر ديوار حجر بلكه احوط اين است كه در حال طواف دست بر ديوار حجر نگذارد.
2 ـ اگر كسى يك دور طواف را از درون حجر اسماعيل عليه السلام انجام داده باشد و بقيه اعمال را بجا آورده باشد، بايد آن دور و نماز طواف را اعاده كند و احتياطا سعى و تقصير راهم اعاده كند.
3 ـ اگر در ابتدا نيّت طواف كننده بر طواف اصل بيت بوده و «حجر اسماعيل عليه السلام »داخل نيّت او نبوده، در اين صورت اگر چه در يك دور داخل حجر شده لكن اعاده اصل طواف، موافق احتياط است.

واجب پنجم طواف:
محدوده طواف بايد بين مقام ابراهيم عليه السلام و خانه خدا باشد، يعنى از هر طرف اين مسافت در نظر گرفته شود؛ و مسافت آن بيست و شش ذراع و نيم ـ حدود 5/12 متر ـ برآورد شده است كه در محدوده حجر اسماعيل عليه السلام تنها شش ذراع و نيم ـ يعنى حدود سه متر ـ باقى مى ماند که فیش مکه از اجزای اصلی آن است.
1 ـ اگر در حال طواف شك كند كه از محدوده طواف خارج شده يا نه، بنا بگذارد كه خارج نشده و طواف او صحيح است.
2 ـ افرادى كه در اين محدوده نتوانند طواف نمايند، يا طواف براى آنها مشقت داشته باشد، به اندازه توانايى، لازم است مراعات احتياط را بنمايند و حتى الامكان طواف را در اوقات خلوت و توانايى انجام دهند و در صورتى كه اين امر هم ممكن نشد ـ بنابر اقرب ـ جايز است كه از نزديكترين فاصله ممكن به ملاحظه هر طرف طواف نمايند.
3 ـ اگر طواف كننده بدون عذر از محدوده طواف خارج شود، اگر پى در پى بودن عرفى از بين برود، طوافش باطل است؛ و چنانچه پى در پى بودن فوت نشود، واجب است كه آن را تمام نمايد.
واجب ششم طواف:
در خرید فروش فیش حج باید توجه شود که کل هزینه ها در محضرخانه داده نمی شود بعد از انتقال کلی خریدار یا فروشنده حق دارد به طواف حج تمتع نائل شود و طواف بايد در بيرون كعبه معظمه انجام شود؛ پس برآمدگى اطراف خانه كه دور تا دور خانه كعبه را احاطه كرده كه به آن «شاذروان» مى گويند ـ بنابر احوط ـ از جميع جوانب، جزء كعبه معظمه محسوب مى شود و طواف كننده نبايد از روى آن طواف نمايد.
1 ـ هرگاه طواف كننده از محدوده طواف بيرون برود و داخل خانه كعبه شود، يا بالاى شاذروان برود، اگر پى درپى بودن عرفى طواف به هم نخورده باشد، از همان موضعى كه طواف را قطع نموده بوده، آن را تمام مى كند؛ و اگر پى در پى بودن عرفى قبل از اتمام چهار دور به هم خورده باشد، طواف را دوباره از سر مى گيرد؛ و اگر بعد از اتمام چهار دور به هم خورده باشد، احوط آن است كه همين طواف را تمام نمايد، سپس اعاده كند.
2 ـ هر گاه طواف كننده هنگام طواف روى بلندى اطراف خانه كعبه (شاذروان) رفت، آن مقدار از طواف كه روى «شاذروان» بوده باطل است و اعاده آن لازم است؛ و احتياط آن است كه هنگام طواف دست خود را از طرف «شاذروان» به ديوار كعبه يا اركان آن دراز ننمايد.
واجب هفتم طواف:
اما نکته مهم آن است که فروشنده عمده فیش حج باید دفتر حج تمتع و عمره داشته باشد تا بتواند در کاروان حج اعزام شده و کار طواف هفت دور را انجام دهد و كمتر از هفت دور كافى نيست و بيشتر از هفت دور عمدا، طواف باطل است؛ و نيز بايد در حالت اختيار به صورت پى در پى انجام شود.
قطع طواف بدون عذر
چنانچه كسى بدون عذر، طواف را قطع نمايد، اگر موالات آن بهم خورده باشد، طوافش باطل است و اگر نه واجب است همان را تمام نمايد.
قطع طواف به سبب مريضى
اگر كسى به جهت عذر ـ مانند مريضى و امثال آن ـ طواف را قطع نمايد دو حالت دارد:
ـ اگر موالات طواف بهم خورده و قبل از تمام نمودن دور چهارم باشد، طواف باطل است.
ـ و اگر بعد از دور چهارم باشد چنانچه قدرت بر اتمام دارد، اتمام مى نمايد؛ و اگر قدرت ندارد ـ بنابر احوط ـ صبر كند تا وقت طواف تنگ شود كه اگر تا آن زمان قادر نشد او را بر دوش طواف دهند تا طواف را تمام كند؛ و اگر ممكن نباشد مباشرت خودش جهت تمام نمودن طواف، نائب بگيرد.
قطع طواف براى انجام حاجت و عيادت مريض
طواف كننده مى تواند جهت عيادت مريض يا انجام حاجت خود يا حاجت برادر دينى از محدوده طواف بيرون برود ولى:
ـ اگر طواف او واجب باشد و پى در پى بودن عرفى بهم خورده و كمتر از چهار دور بجا آورده، طواف را اعاده نمايد.
1 ـ تنگ شدن وقت طواف به آن است كه اگر بخواهد صبر كند، به اعمال حج نمى رسد. ـ اگر چهار دور را بجا آورده، احتياط واجب آن است كه با فوت موالات طواف را تمام نمايد و بعد از آن اعاده نمايد.
نشستن و استراحت در اثناى طواف
نشستن جهت استراحت و رفع خستگى در اثناى طواف:
ـ بعد از دور چهارم مطلقا مانعى ندارد.
ـ قبل از دور چهارم، نيز جايز است ولى اگر به اندازه اى باشد كه پى در پى بودن طواف از بين برود، طواف باطل مى شود.
برقرار شدن نماز جماعت در اثناى طواف
مواردى كه بين طواف، نماز جماعت بر پا مى شود و طواف قطع مى شود؛ اگر موالات عرفيه به هم نخورده باشد يا بعد از شوط چهارم باشد از هر جا قطع كرده اتمام كند، ولى اگر قبل از اكمال شوط چهارم بوده و موالات به هم خورده آن را اعاده نمايد.
مصادف شدن طواف با نظافت مسجد الحرام
زمانى كه مأمورين نظافت دركنار خانه كعبه معظمّه به نظافت مى پردازند و طواف در داخل محدوده، ممكن نيست، طواف كننده، در كنارى قرار مىگيرد تا بعد از تمام شدن كار آنها، از همان جا كه طوافش را قطع كرده آن را ادامه دهد.
حركت و طواف غير اختيارى
1 ـ طواف بايد با اختيار و توسط خود طواف كننده صورت گيرد؛ پس اگر او را حركت دهند به نحوى كه سلب اختيار شود كافى نيست؛ ولى اگر در حالى كه جمعيت حركت مى كند، خود او با قصد و اختيار به حركت آنها حركت مى نمايد، مانعى ندارد.
2 ـ اگر شخصى در حال طواف در شوط پنجم يقين كند كه چند متر در شوط اول و چند متر در شوط سوم بدون اختيار حركت كرده است، دو شوط كامل به احتمال اينكه براى اتمام طواف لازم باشد انجام مى دهد و طواف او صحيح است.
تذكر:
بعد از خرید فیش حج تمتع مدارک لازم در زمان اعزام و حکم طواف چگونه است؟
در حال طواف اگر كسى قسمتى از طواف را بدون اختيار و اراده با فشار جمعيت انجام داده يا مثلاً سينه يا پشت او به طرف خانه شده اگر بتواند آن مقدار را برمى گردد و از آن جا طواف را ادامه دهد؛ وگرنه بدون نيّت دور مى زند تا به محلّى كه مى بايد تدارك نمايد برسد و از همانجا به طواف ادامه دهد و لازم نيست كه دقيقا بداند از كجا طواف او مشكل پيدا كرده، بلكه همين كه نيت دارد كه از مكانى كه وظيفه اوست طواف ادامه پيدا كند، كافى است.
كم كردن از طواف
1 ـ اگر طواف كننده مقدارى از طواف را كم كند، داراى چند حالت است:
الف ـ اگر كسى عمدا از طواف كم كند و موالات از بين برود، طواف باطل است؛ و اگر پى در پى بودن عرفى طواف از بين نرفته باشد، كمبود را جبران نمايد.
ب ـ اگر سهوا باشد:
ـ اگر پى در پى بودن عرفى به هم نخورده باشد، كمبود را جبران مى نمايد و طواف صحيح است.
ـ اگر پى در پى بودن عرفى بهم خورده باشد و حداقل چهار دور بجا آورده باشد، هر گاه يادش آمد، جبران مى نمايد؛ و اگر شخصا نتوانست ـ مثلاً به وطن برگشته ـ نائب مى گيرد تا آن را تمام نمايد. و اگر كمتر از نصف بجا آورده، بلكه بنابر احوط اگر كمتر ازچهار دور بجا آورده باشد بايد طواف را از سر بگيرد؛ و احتياط مستحب آن است كه اگر مقدار فراموش شده، يك دور باشد، طواف را تمام نمايد؛ و اگر بيشتر از يك دور باشد، آن را از سر بگيرد و اگر شخصاً نتوانست، نائب مى گيرد. بلكه احتياط آن است كه مطلقا بعد از اتمامِ طواف، آن را اعاده كند.
زيادى سهوى در طواف
1 ـ اگر كسى از روى سهو و فراموشى كمتر از يك دور به طواف اضافه نمود و قبل از اتمام آن دور يادش آمد، آن را از همان جا قطع نمايد و طوافش صحيح است.
2 ـ اگر زيادى سهوى در طواف، يك دور يا بيشتر باشد، احتياط آن است كه به قصد وظيفه فعلى، چهارده دور را تمام نمايد و دو نماز طواف بعد از آن بجاى آورد و احتياط آن است كه دو ركعت را به عنوان واجب، قبل از سعى بجا آورد و دو ركعت مستحبى را مى تواند بعد از سعى بجاى آورد.
زياد نمودن عمدى در طواف
زياد نمودن در دورهاى طواف از روى عمد، چند صورت دارد:
الف ـ اگر زيادى را به قصد جزئيت براى همين طوافى كه مشغول است يا طواف بعدى، بجا نياورده باشد، طوافش صحيح است.
ب ـ و اگر زيادى به قصد جزئيت باشد كه در اين صورت:
ـ اگر زيادى را جزء براى همين طواف قرار داده باشد اگر اين قصد را بعد از تمام شدن طواف نموده باشد طواف دوم محكوم به حكم «قران» است، كه حكم آن ذكر مى شود؛
و اگر اين قصد در آغاز طواف اول باشد، طوافش باطل است و بايد اعاده نمايد؛ و اگر در اثنا باشد، از زمان قصد، طوافش باطل است و از همان جا بايد اعاده نمايد.
ـ و اگر زيادى را به قصد طواف ديگر انجام داده و طواف را تمام نموده حكم «قران» دارد؛ و اگر طواف دوّم را به پايان نرسانده طواف اول صحيح است و حكم «قِران» را هم ندارد.
شك در دورهاى طواف واجب
شك در دورهاى طواف واجب، داراى چند صورت است:
الف ـ اگر بعد از فارغ شدن از طواف شك كند كه طواف هفت دور بوده يا كمتر يا بيشتر، اعتنا به شك خود ننمايد و طواف او صحيح است.
ب ـ اگر قبل از فارغ شدن از طواف شك كند:
ـ هر گاه يك طرف شك كمتر از هفت باشد، مثلاً بين پنج و شش يا پنج و هشت دور شك نمايد، در اين صورت حكم به بطلان، خالى از قوت نيست و فى الجمله هم احوط است. واحوط از اين آن است كه مثلاً اگر بين شش دور و هفت دور شك نمايد بنابر شش بگذارد و طواف را تمام نمايد، وسپس طواف را از سر بگيرد.
ـ هر گاه يقين داشته باشد كه هفت دور بجا آورده و شك كند كه زيادتر از آن هم بجا آورده يا نه، در اين صورت به شك خودش اعتنا نكند؛ و اگر قبل از تمام شدن دور آخر چنين شكى كند بنابر احتياط طواف او باطل است.
تذكر: اگر كسى در دورهاى طواف شك كرد و حكم به بطلان نمود و طواف ديگرى را شروع نمود و در اثناى آن، عدد دورهاى طواف اول يادش آمد، همان طواف اول را اتمام مى كند و آنچه در طواف دوم بجا آورده با حفظ شرائط تتمه طواف اول قرار مى دهد.
شك در طواف مستحب
2 ـ شك در عدد دورهاى طواف مستحبى در هيچ صورت موجب بطلان آن نيست، و هرگاه كسى در عدد دورهاى طواف مستحبى شك نمايد، بنا را بر كمتر بگذارد و طواف او صحيح است.
شك در صحيح بودن طواف يا دورهاى آن
1 ـ اگر كسى در اثناى طواف به منظور بوسيدن خانه كعبه يا مثل آن از مسير طواف خارج شده و نمى داند كه آيا در بازگشت طواف را از همان نقطه كه قطع نموده شروع نموده يا نه، طوافش صحيح و حمل بر صحت مى شود.
2 ـ اگر كسى بعد از طواف شك كند كه آيا طواف را صحيح انجام داده يا نه و شك او ناشى از جهل به مسأله نباشد ـ مثلاً شك كند آيا در حين طواف از محدوده طواف خارج بوده يا نه و امثال آن ـ به شك خود اعتنا نكند.
3 ـ اگر در هنگام طواف در صحيح بودن دور قبل يا اجزاى سابق همان دورى كه مشغول است شك كند، به شك خود اعتنا نكند.
شك نائب در نيّت طواف
اگر نائب در اثناى طواف شك كند كه آيا اين طواف را به نيّت طواف واجب از منوب عنه شروع نموده يا مثلاً به نيّت طواف مستحبى، بنا مى گذارد كه طواف نيابى است.
افرادى كه قدرت بدنى بر طواف ندارند
1 ـ هر گاه شخصى به جهت بيمارى يا شكستگى اعضاى بدن يا پيرى و امثال آن نتواند شخصا طواف نمايد، لازم است به كمك ديگرى طواف نمايد هر چند بر دوش وى سوار شود يا بر چرخ قرار داده شود.
2 ـ هر گاه شخصى خودش به هيچ وجه ولو با كمك ديگران نتواند طواف نمايد، واجب است نائب بگيرد كه بجاى او طواف نمايد؛ و همچنين نماز طواف كه شخص بايد خودش بجا آورد و اگر نتوانست نائب بگيرد. 544 3 ـ زنى كه قادر بر طواف نيست و يا بايد با تخت روان در خارج محدوده طواف، طواف نمايد و يا بايد نامحرم او را بر دوش بگيرد، در صورتى كه نتواند با كمك كس ديگر، خودش طواف نمايد، طواف با تخت روان در خارج محدوده كفايت مى كند.
معتبر بودن گمان (مظنّه) در طواف و حكم كثير الشك
1 ـ كفايت ظن در عدد دورهاى طواف و اجزاى آن خالى از وجه نيست.
2 ـ افرادى كه در طواف كثير الشك هستند به وظيفه اى كه در نماز براى آنها مشخص شده عمل مى نمايند.
طواف مستحبى
1 ـ انجام دادن طواف مستحبى قبل از طواف واجب، مانعى ندارد.
2 ـ محدوده طواف مستحبى همان محدوده طواف واجب است، ولى در صورت عدم امكان در بيرون آن محدوده نيز مانعى ندارد.
3 ـ طواف مستحبى نياز به وضو ندارد هر چند براى نماز آن بايد وضو بگيرد.
4 ـ همچنان كه گذشت شك در طواف مستحبى موجب بطلان نيست و بنا را بر اقل مى گذارد.
طواف احتياطى
1 ـ بعد از اين كه هفت دور طواف انجام شد، اگر بخواهد هفت دور ديگر احتياطا انجام دهد و بعد از آن نماز بخواند، مانعى ندارد ولى موجب وسواس نشود.
2 ـ اگر بعد از طواف و نماز طواف، احتياطا يك طواف ديگر و نماز آن را انجام دهد مانعى ندارد.
3 ـ اگر بعد از تمام نمودن طواف و قبل از نماز يك دور ديگر احتياطا به قصد جبران كمبود احتمالى انجام دهد، مانعى ندارد.
طواف ممنوع (قران)
1 ـ بعد از تمام شدن طواف واجب، بايد نماز طواف خوانده شود و قبل از خواندن نماز طواف، انجام دادن طواف ديگر، جايز نيست.
2 ـ قران در طواف واجب، حرام است ولى اگر از اول طواف واجب يا در اثناى آن نيّت كند كه بلافاصله طواف ديگرى بعد از اين طواف بجا آورد ـ يعنى قِران در طواف ـ اگر از باب تعدّد مقصود باشد، مبطل طواف نيست، اگر چه بر خلاف احتياط است.
احكام خاصّ طواف كودكان
1 ـ شخصى كه كودك را در بغل گرفته و طواف مى دهد، بايد شانه چپ كودك را حتى الامكان به طرف كعبه معظمه قرار دهد.
2 ـ طهارت بدن و لباس كودك در حال طواف، لازم است؛ و چنانچه قبل از طواف بدن و لباس او را تطهير كرده اند و در اثناى طواف هم معلوم نشود كه چيزى از او خارج شده، تطهير اول كفايت مى كند و اگر در اثنا حدثى به وجود آيد، احتياط در تجديد طهارت است مگر اين كه موجب عسر و حرج باشد.
3 ـ كسى كه كودك را طواف مى دهد، مى تواند در همان حال خودش نيز، طواف نمايد.
منبع : behjat.ir
فیش حج, طواف, احکام طواف, خرید و فروش فیش حج, آموزش مناسک حج تصویری, اخبار به روز حج, فیش حج عمره و تمتع
فیش حج : فیش مکه که بعداز خرید فیش حج و اعزام به مکه شامل طواف عبارت است از هفت دور (شوط) گرديدن به دور كعبه معظمه؛ با شرايط و واجباتى كه بيان مى شود.
ترك عمدى طواف
1 ـ طواف از اركان عمره است و اگر شخصى آن را عمدا ترك كند چه حكم آن را بداند و چه نداند، عمره او باطل مى شود. و وجوب ذبح يك شتر در همه احوال ـ چه حال علم و عمد و چه غير آن ـ موافق احتياط است.
2 ـ زمانى ترك طواف محقق مى شود كه اگر عمره را بخواهد بجا آورد، نتواند خود را به وقوف عرفات برساند كه در اينجا حج او مبدّل به «حج اِفراد» مى شود، و وجوب قضاى حج در سال آينده بر اين شخصْ قوى است.
ترك سهوى طواف
1 ـ اگر كسى طواف را سهوا بجا نياورد، هر وقت كه باشد آن را بجا مى آورد و در صورت مشكل بودن يا عدم امكان، نائب مى گيرد؛ و اگر سعى را بجا آورده آن را نيز بنابر احتياط اعاده نمايد. و در تمامى اين صورتها، عمره او صحيح است.
2 ـ هر گاه طواف را فراموش نمود و زمانى يادش آمد كه قضايش ممكن است، با همان احرامِ اول، قضا نمايد و تجديد احرام لازم نيست؛ و اگر از مكه خارج شده و يك ماه يا بيشتر بر آن گذشته، احتياطا براى داخل شدن مكه، احرامِ تازه ببندد مانعى ندارد.
6 ـ آنچه بر طواف كننده حلال مى شود، بر فراموش كننده طواف تا آن را شخصا يا نايبش قضا ننموده، حلال نمى شود.
شرايط طواف
طواف واجب، داراى شرايط و واجباتى است. ابتدا به بيان شرايط آن مى پردازيم:
شرط اول طواف: نيّت
1 ـ طواف بايد با نيّت و قصد قربت انجام شود.
2 ـ به زبان آوردن نيت لازم نيست و همين كه قصد داشته باشد كه طواف انجام دهد براى تقرب به خداوند، كافى است و حتى گذراندن از ذهن نيز لازم نيست. ولى اگر بخواهد نيّت را بر زبان آورد، مى تواند اين جمله را بگويد:
«هفت شوط طواف عمره تمتع انجام مى دهم ـ از حجة الاسلام يا غير آن ـ قربة إلى اللّه ».

شرط دوم طواف: طهارت از حدث
شرط دومِ طواف عمره تمتع و هر طواف واجب ديگر، آن است كه طواف كننده، غسل بر او نباشد و وضو هم داشته باشد، يا آنچه براى تحصيل طهارت در حالت اضطرار، به عنوان وظيفه معيّن شده است، دارا باشد.
در طواف مستحبى، داشتن وضو لازم نيست؛ ولى اگر بخواهد نماز طواف مستحبى را بخواند، بايد وضو بگيرد.
اگر در ميان طواف حدثى سر زند
اگر در اثناى طواف از طواف كننده، حدثى سر زند، چند حالت دارد:
1 ـ اگر پيش از رسيدن به نصفِ طواف باشد، خرید و فروش فیش حج ، باطل است؛
2 ـ اگر بعد از رسيدن به نصف باشد و سهوا اتفاق افتاده باشد، طواف را قطع مى نمايد و تحصيلِ طهارت مى نمايد و همان جا آن را ادامه مى دهد.
3 ـ اگر بعد از رسيدن به نصف باشد و حدث عمدا به وجود آمده باشد، احتياط آن است كه بعد از تحصيل طهارت آن طواف را تمام نمايد و نيز، طواف را اعاده نمايد.
شك در وضو و غسل در طواف
1 ـ اگر كسى قبل از طواف يا در اثناى آن، شك كند كه وضو يا غسل را انجام داده يا نه، بايد بنا بگذارد كه وضو يا غسل ندارد. باید هزینه ی خرید فیش حج را پرداخت باشد.
2 ـ اگر قبلاً با طهارت بوده مثلاً وضو گرفته بوده و شك كند كه آيا وضوى او باطل شده يا نه، اعتنا به شك خود نكند و بنابر طهارت بگذارد.
3 ـ اگر بعد از طواف شك كند كه آيا قبل از آن، طهارت لازم را تحصيل نموده يا نه، بنابر صحت طواف بگذارد ولى براى نماز طواف، وضو بگيرد.
اگر معلوم شود كه وضو يا غسل نداشته است

1 ـ كسى كه بعد از طواف يا در اثناى آن بفهمد كه وضو يا غسل نداشته، بايد طواف را اعاده نمايد.
1 ـ منظور از حدث آن است كه در بين طواف، وضوى كسى باطل يا زن حائض شود و يا مردى غسل بر او واجب شود.
2 ـ زنى كه حائض بوده و نمى دانسته و با همان حال، اعمال عمره را بجا آورده و بعد از تمام شدن اعمال فهميده، لازم است طواف و نماز را اعاده نمايد و احتياطا سعى و تقصير را بجا آورد.
كسى كه نمى تواند وضو بگيرد يا تيمم نمايد فیش حج نخریده باشد.
1 ـ هر گاه كسى نتواند براى طواف وضو بگيرد ـ ولو وضوى جبيره اى ـ بايد تيمم نمايد و طواف را بجا آورد.
2 ـ اگر كسى قدرت بر تيمم هم نداشته باشد، به حكم كسى است كه نمى تواند طواف را انجام دهد؛ پس اگر از برطرف شدن عذر خود مأيوس است، براى طواف نائب بگيرد؛ و احوط آن است كه خودش نيز بدون طهارت طواف نمايد.
3 ـ اگر كسى به هر علتى مثلاً دست او شكسته يا سوخته و نمى تواند وضو بگيرد يا بايد وضوى جبيره اى بگيرد، اگر به وظيفه اى كه براى او جهت نماز معين شده عمل نمايد، براى طواف و نماز آن كفايت مى كند.
كسى كه نمى تواند غسل كند
بانوانى كه عذر شرعى ـ مثل حيض يا نفاس ـ داشته اند و عذر آنان پايان يافته و نيز اشخاص جُنب، اگر قدرت بر غسل نداشته باشند، در آخرين وقت امكان، با تيمم طواف نمايند و نائب گرفتن لزومى ندارد و اگر از تيمم كردن هم عاجز باشند، بايد نائب بگيرند.
مسلوس و مبطون
كسى كه مرضى دارد كه بول او قطره قطره مى ريزد يعنى «مسلوس» است اگر به همان دستورى كه براى نماز خود عمل مى نمايد جهت طواف عمل كند، كافى است. اما شخصى كه نمى تواند از خارج شدن غايط جلوگيرى كند، ـ يعنى مبطون است ـ بايد نائب بگيرد. و كسى كه از او باد خارج مى شود به حكم مسلوس عمل نمايد.
حكم طواف بانوانى كه عذر شرعى دارند
بانوانى كه عذر شرعى دارند و هنوز عذر شرعى آنان پايان نيافته است، حال آنان چند صورت دارد:
الف ـ در عمره تمتع اگر عذر شرعى آنها «حيض» يا «نفاس» باشد، بايد صبر كنند تا پاك شوند؛ و چنانچه وقت گنجايش نداشته باشد، يعنى به اعمال حج نمى رسند، نيّت احرام را به احرام حج اِفراد، نقل مى كنند و بعد از تمام شدن اعمال حج، عمره مفرده اى بجا مى آورند؛ و اگر به همين نحو عمل نمايند از حج تمتع آنها كفايت مى كند.
ب ـ در طواف حج تمتع اگر عذر شرعى آنها حيض يا نفاس باشد، بايد صبر كنند تا پاك شوند و چنانچه تا آخرين وقت ممكن كه در مكّه مكرّمه هستند، پاك نگردند، براى طواف حج و نماز طواف، نائب بگيرند و سعى را خودشان انجام دهند و مجددا براى طواف نساء و نماز آن نائب بگيرند.
ج ـ اگر عذر شرعى آنها «استحاضه» باشد، چه در عمره تمتع و چه طواف در حج اگر به دستورى كه جهت نماز عمل مى نمايند، براى طواف هم عمل نمايند، كفايت مى كند و طواف آنها در همان حال هم صحيح است.
1 ـ يعنى طوافى كه عمل هفتم خرید فیش حج است و بعد از اعمال منى است .
رخ دادن عذر شرعى براى بانوان در اثناى طواف
1 ـ اگر زنى در اثناى طواف، حيض شود، مشهور بين فقها اين است كه:
الف ـ اگر قبل از تمام نمودن دور چهارم طواف، حائض شود، طواف باطل مى شود.
ب ـ و اگر زنى بعد از تمام نمودن دور چهارم حائض شود، آنچه بجا آورده صحيح است، و اگر وقت گنجايش داشته باشد واجب است بعد از پاك شدن و غسل نمودن، بقيه آن را انجام دهد؛ و اگر وقت تنگ باشد، سعى و تقصير را انجام دهد و براى فروش فیش حج مُحرم شود و بعد از بازگشت از منى، بقيه طواف عمره را بجا آورد.
2 ـ اگر براى زن در اثناى طواف، استحاضه رخ دهد، به دستور بالا عمل مى نمايد مگر آنكه در فرض اول آن بتواند بدون فوت موالات، تحصيل طهارت نمايد؛ و در فرض دوم آن، بعد از عمل به دستور استحاضه، بقيّه طواف را انجام مى دهد و لازم نيست صبر كند تا پاك شود.
3 ـ هر گاه زنى بعد از طواف و قبل از نماز آن، حائض شود، طواف او صحيح است ونماز طواف را، بعد از پاك شدن بجا آورد؛ و اگر وقت تَنگ بود، سعى و تقصير را بجا آورد و نماز طواف را پيش از طواف حج قضا نمايد.
4 ـ اگر زنى در اثناء طواف حائض شد بايد فورا از مسجد الحرام خارج شود. و همچنين است زنى كه شك كند غسل حيض را انجام داده يا نه و در اين دو صورت اگر بتوانند واجب است اول تيمم نمايند سپس خارج شوند؛ و اين حكم در مردى كه شك در انجام دادن غسل جنابت نمايد، جارى است.
شك در زمان حيض
1 ـ هر گاه زنى پس از طواف و نماز آن، بفهمد كه حائض شده ونداند كه پيش از طواف يا نماز طواف يا در اثناى آن بوده يا بعد از نماز رخ داده، طواف و نماز او صحيح است. و اگر بداند قبل از نماز حائض شده است و وقت هم تنگ است ـ يعنى اگر بخواهد صبر نمايد به اعمال حج نمى رسد ـ سعى وتقصير نموده و نماز را تا پس از پاك شدن به تأخير مى اندازد و عمره اش صحيح است.
2 ـ اگر كسى شك دارد كه يكى از عذرهاى شرعى براى او اتفاق افتاده يا نه، مى تواند بنا بگذارد كه اتفاق نيفتاده و تحقيق و بررسى لازم نيست؛ و اگر بعدا متوجه شد كه عذرى براى او اتفاق افتاده بوده، بنا بگذارد كه در آخرين زمانِ امكان، اتفاق افتاده است.
اگر بعد از مسامحه، براى بانوان عذر شرعى واقع شود
1 ـ اگر زنى به مكه رسيدو مى توانست اعمال عمره را بجا آورد و مى دانست كه اگر بجا نياورد براى او حيض رخ خواهد داد، ولى در بجا آوردن اعمال كوتاهى كرد تا حيض شد و وقت براى اعمال با طهارت نداشت، عمره اش فاسد است و بايد به «حج اِفراد» عدول نمايد، پس از آن عمره مفرده بجا آورد، و فیش حج را در سال 1400 ـ بنابر احوط اگر اقوى نباشد ـ اعاده نمايد.
2 ـ در فرض قبل اگر براى او استحاضه اتفاق افتاد اگر به وظيفه مستحاضه عمل نمايد، كافى است.
شرط سوم طواف: پاك بودن بدن و لباس
1 ـ شرط سوم طواف آن است كه بدن و لباس طواف كننده پاك باشد، و حتى نجاستى كه در نماز هم بخشيده شده ـ بنابر احتياط ـ در لباس و بدن طواف كننده، نبايد باشد.
2 ـ هر گاه در اثناى طواف احتمال دهد كه در حال طواف نجاستى به لباس يا بدنش اصابت نموده، تحقيق لازم نيست ولى اگر علم پيدا نمايد.
اگر زخم و دُمَل و امثال آن در بدن بوده و در آن خون يا خونابه باشد و اجتناب از آن در بدن يا لباس سخت باشد، به صحت طواف ضررى نمى زند.
همراه داشتن اشياى نجس در طواف
بودن چيزهاى نجس همراه طواف كننده مانعى ندارد، مثل دستمال نجس؛ و همچنين است نجس بودن چيزهاى كوچكى كه در آن نماز خوانده نمى شود، مانند هميان و جوراب و امثال آن.
كسى كه نمى دانسته لباس يا بدن او نجس بوده يا فراموش نموده
1 ـ كسى كه نجس بودن بدن يا لباس خود را نمى دانسته:
اگر پس از طواف بفهمد ـ بنابر اظهر ـ طوافش صحيح است و نياز به اعاده ندارد؛ و همچنين است نماز طواف.
و اگر در اثناى طواف بفهمد كه لباس يا بدن او نجس بوده، احوط آن است كه طواف را قطع نمايد و لباس يا بدن را تطهير كند و طواف را تمام نموده و سپس اعاده نمايد.
2 ـ هر گاه كسى مى دانسته كه بدن يا لباسش نجس بوده ولى فراموش نمود و بعد از طواف يادش آمد، صحت طواف او خالى از وجه نيست.
نجس شدن لباس يا بدن در اثناى طواف
اگر طواف كننده در اثناى طواف، لباس يا بدنش نجس شود، طواف خود را قطع نمايد و لباس يا بدن را تطهير نمايد و طواف را از همان جايى كه قطع كرده بوده، تمام نمايد و بنابر اظهر نياز به اعاده ندارد اگرچه احوط است.
شرط چهارم طواف: ختنه
تحقق اين شرط در مردان و نيز بنا بر احتياط در اطفالِ پسر، لازم است، و طواف آنها اعم از طواف عمره و طواف حج و طواف نساء بدون ختنه، صحيح نيست.
شرط پنجم طواف: ستر عورت
1 ـ در هنگام طواف بايد مردها و زنها به نحوى كه در نماز شرط شده، بدنشان پوشيده باشد و لباس آنها غصبى نباشد و بلكه بنابر احوط ساير شرايطى را كه براى لباس نمازگزار شرط شده، دارا باشند.
2 ـ اگر سهوا مقدارى از موها يا اعضايى كه پوشانيدن آن در حال طواف بر بانوان لازم است، معلوم بوده، به صحت طواف ضرر نمى زند.
2 ـ حكم همراه داشتن اشياء غصبى در طواف، مانند حكم همراه داشتن آن در نماز است.
تعويض لباس احرام
طوافى كه در حال احرام انجام مى شود، لازم نيست با لباسى باشد كه در آن احرام صورت گرفته و تعويض آن مانعى ندارد ولى بايد آنچه مى پوشد، شرايط لازم را دارا باشد.
طواف با لباس دوخته
1 ـ پوشيدن لباس دوخته بر مردان مُحرم ـ چه در حال طواف و چه غير آن ـ حرام است و با عمد كفاره دارد ولى به صحيح بودن طواف، ضرر نمى زند.
2 ـ پوشيدن لباس دوخته براى مردان در طوافهايى كه بعد از خروج احرام انجام مى شود ـ مانند طواف نساء و طواف حج و طواف نساى فیش حج ـ جايز است.
منبع : Behjat.ir
فیش حج, خرید و فروش فیش حج, خرید فیش حج, فروش فیش حج, خرید حج, فروش حج, حج, کعبه, مکه, فیش مکه, طواف
🕋 دفتر رسمی خرید و فروش فیش حج اویسی
بهترین قیمت فیشهای تمتع و عمره؛ با اطمینان معامله کنید.
📞 خانم محمدی: 📲 09197274060 | ☎️ دفتر: 02177325458
🌙 خرید و فروش فیش حج تمتع و عمره
خرید و انتقال قانونی با قیمت منصفانه و مشاوره رایگان.
📞 حاج اوسطی: 📲 09129412600
✳️ مرکز تخصصی معاملات فیش حج
ارائه خدمات سریع، امن و مطمئن در سراسر کشور.
📞 خانم ترابی: 📲 09193979927
🌸 خریدار و فروشنده منصف فیش حج
با افتخار در خدمت زائران خانه خدا در سراسر کشور.
📞 خانم محمدی: 📲 09191274155
🕌 خرید و فروش فیش حج در استان تهران
معاملات مطمئن با تسویه فوری و مشاوره رایگان.
📞 آقای کرمی: 📲 09101459958
⚡ خرید و فروش فوری فیش حج
با سابقهترین مجموعه فعال در امور نقلوانتقال رسمی.
📞 حاج ایمان: 📲 09122648807
🕌 مرکز خرید و فروش فیش حج عمره و تمتع
انجام کلیه مراحل نقلوانتقال رسمی و معتبر.
📱 خانم کریمی: 📲 09196784089
🕋 خرید و فروش فیش حج در سراسر کشور
معاملات شفاف، سریع و با مجوز رسمی سازمان حج.
📞 حاج صالح: 📲 09126890334
بالاترین خریدار فیش و فروشنده منصف
معاملات نقدی و فوری با بهترین نرخ روز.
📞 خانم فعال: 📲 09190159158
📍 مرکز خرید و فروش در تهران و حومه
ارائه خدمات مشاورهای در زمینه فیشهای تمتع و عمره.
📱 محمد حسینی: 📲 09399491684
🌆 خرید و فروش فیش حج ویژه تهران و البرز
معاملات مطمئن و قانونی با مشاوره اختصاصی زائرین.
📞 خانم کریمپور: 📲 09193718323
🌆 خرید و فروش عمره و تمتع در کل کشور
بالاترین قیمت خرید و منصفانهترین قیمت فروش فیش.
📞 خانم فراهانی: 📲 09122063337
🌆 خرید و فروش عمره و تمتع در تهران و استان تهران
خریدار و فروشنده خوش قیمت.
📞 خانم سیاوشی: 📲 09102961510
🕊️ خریدار فیش واجب و عمره در سراسر ایران
پوشش سراسری با تمرکز ویژه بر خدمات استان تهران.
📞 خانم گودرزی: 📲 09910158183
بهترین خریدار و فروشنده (سراسر ایران)
نمایندگی فعال در تمام استانها با تسویه فوری.
📞 خانم بهرامی: 📲 09128118277
🕊️ دفتر «نوای حج» – فقط استان خوزستان
خدمات رسمی نقلوانتقال با مجوز سازمان حج و زیارت.
📞 مدیریت خانم اصل صباح: 📲 09168815087