فیش حج از کجا شکل گرفت؟

فیش حج در اصل سندی است که بانک به نمایندگی از سازمان حج و زیارت در اختیار فرد متقاضی سفر حج قرار می دهد. البته برای دریافت فیش لازم است حتما در یکی از بانک های ملی و ملت اقدام به ثبت نام برای سفر حج نموده، و مبلغی را به عنوان ودیعه نزد بانک قرار دهید. سفر حج سالیان سال است که در میان مردم مسلمان ایران و جهان شایع بوده است. اما چند دهه است که افراد به شکل فوق العاده زیادی تمایل به زیارت خانه خدا یافته اند. به صورتی که نه تنها برای مناسک حج تمتع در ماه ذی الحجه، بلکه برای زیارت به صورت حج عمره در دیگر ایام سال نیز اقدام می نمایند. از این رو سازمان حج مسئله فیش حج را برای افرادی که متقاضی سفر به خانه خدا هستند، مطرح نمود. 

باید بگوییم در اصل فیش حج نوعی سند به شمار می رود که برای ثبت نام حج از آن استفاده می شود. یعنی فرد با پرداخت مبلغی به بانک عامل، برای تشرف به حج، سندی از ایشان دریافت می نماید، که دال بر پرداخت بخشی از هزینه سفر حج ایشان بوده است. این فیش حجی که از سوی بانک به عنوان سند در اختیار فرد متقاضی سفر حج قرار می گیرد، در اصل به نمایندگی از سوی سازمان حج و زیارت به ایشان تعلق گرفته است. پس می توانیم در مورد سند قانونی بودن فیش حج اطمینان حاصل نماییم. اگر به سراغ فقه روید، می توانید احکام پرداخت فیش حج را در فقه فتوایی بسیاری از علما مطالعه نمایید. با این فیش واریزی بانک، شما می توانید مدعی ثبت نام در حج عمره یا تمتع شوید. 

آیا لازم است برای سفر حج فیش حج دریافت نماییم؟

بسیاری از افراد همیشه با این مسئله درگیر هستند که آیا دریافت فیش برای آنها لازم و ضروری است؟ بدون شک دریافت واریزی حج می تواند روند آغاز سفر را برای بسیاری از مشتاقان زیارت خانه خدا آسان نماید. می دانیم که به علت تقاضای بالای مردم کشور برای سفر حج، محدودیت هایی برای مسافران به وجود آمده است. یعنی هر کشوری سهمیه خاص خود را برای اعزام حجاج به مکه و مدینه دارد. که البته این سهمیه بسته به تعداد مسلمانانی که در آن کشور سکونت دارند ایجاد می شود. که این سهمیه برای حج تمتع و عمره ایران نیز دارای محدودیت خاصی می باشد. از این رو افرادی که تمایل زیادی برای سفر به مکه و مدینه دارند، با مراجعه به بانک ملی و ملت، اقدام به ثبت نام برای سفر نموده و فیش حج از بانک دریافت می کنند. افراد زیادی نیز ممکن است در سالیان گذشته اقدام به خرید فیش نموده باشند. اما به دلایل مختلفی در زمانی که قادر به انجام سفر هستند، از سفر حج منصرف می شوند. حال ممکن است برای چندمین بار اقدام به ثبت نام و دریافت فیش حج نموده باشند، یا درگیر بیماری و کهولت سن شده باشند و … . این دسته از افراد می توانند فیش خود را به دیگری انتقال دهند. یا این که در زمان اعلام سازمان حج و زیارت مبنی بر آزاد بودن نقل و انتقال فیش حج به غیر، آن را به افراد دیگری غیر از افراد درجه یک خانواده خود واگذار نمایند. به این طریق فرصت سفر حج خود را به فرد دیگری خواهند داد. 

آیا دریافت فیش تنها برای حج تمتع لازم است؟

یکی دیگر از مسائلی که بسیاری از مسلمانان در مورد فیش حج نمی دانند، این است که می توانند فیش را هم برای سفر حج تمتع، و هم برای سفر حج عمره دریافت نمایید. یعنی هیچ تفاوتی در دریافت فیش برای سفر به مکه و مدینه وجود ندارد. تنها کافیست مبلغی را به عنوان ودیعه در نزد بانک سپرده گذاری نموده و به نمایندگی از سازمان حج و زیارت از بانک فیش حج دریافت کنید. که این فیش نشانگر آن است که فرد در لیست متقاضیان سفر حج قرار گرفته است. البته لازم به ذکر است که تنها تفاوت فیش دریافتی از حج عمره یا تمتع، در میزان مبلغ ودیعه است. زیرا حج تمتع به دلیل ظرفیت محدود تری که دارد و تنها یک بار در سال انجام می شود، هزینه بیشتری را نیز برای مسافر در بر خواهد داشت. پس افرادی که اقدام به دریافت قبض سپرده گذاری تمتع می نمایند، باید مبلغ بیشتری را به عنوان ودیعه در بانک مزبور سپرده گذاری نمایند.

قیمت فیش دریافتی برای سفر حج چقدر است؟

همیشه کسب اطلاع در مورد قیمت سفر حج برای مردم مسلمان دنیا مهم بوده است. از این رو افرادی که به بانک مراجعه می نمایند برای خرید فیش حج، اولین سوالی که از فروشنده یا متصدی بانک می پرسند، قیمت فیش خریداری برای سفر حج است. بدون تردید قیمت خرید و فروش فیش حج بسته به نوع عمره یا تمتع بودن آن متفاوت خواهد بود. اما مسئله مهمی که باید در مورد فیش بدانیم این است که قیمت دلار و حتی سود سپرده نیز بر روی آن تاثیر گذار خواهد بود. بسیاری از افراد از سالهای دور اقدام به دریافت فیش نموده اند. اما زمانی که موعد اعزام آنها فرا می رسد و به سازمان حج و زیارت مراجعه می کنند، متوجه می شوند که باید باز هم مبلغی را برای آغاز سفر حج پرداخت کنند. این مسئله زمانی رخ می دهد که قیمت دلار در کشور متغیر بوده باشد. یعنی از زمان خرید فیش حج  تا زمان اعزام، قیمت دلار افزایش یافته باشد. البته تمام سالهایی که افراد برای سفر حج ثبت نام نموده اند و ودیعه ای را در بانک سپرده گذاری کرده اند، با احتساب سود بانکی آن خواهد بود. پس اگر امروز قصد سفر حج نموده اید، بهتر است همین امروز اقدام به ثبت نام و دریافت فیش حج نمایید. زیرا ممکن است دلار 14000 تومانی امروز در چند سال آینده به دو برابر افزایش یابد.

آیا خمس به سپرده حج تعلق می گیرد؟

اگر بخواهیم از نظر فقهی مسئله تعلق گیری خمس را به سپرده حج بررسی نماییم، باید بگوییم در صورتی که سال خمسی بر مبلغ پرداختی بابت حج و دریافت فیش حج نگذشته باشد، یعنی فرد در همان سالی که اقدام به ثبت نام نموده است به خانه خدا مشرف شود، نیازی به پرداخت خمس نخواهد داشت. اما در صورتی که یک سال یا چند سال از زمان خرید و ثبت نام فیش حج سپری شده باشد، در مورد مسئله پرداخت خمس میان فقها اختلاف وجود دارد. از این رو بهتر است زمان خرید فیش خود را محاسبه نموده و از آن سال تاكنون خمس ودیعه حج خود را بپردازید. البته بستگی به نظر فقیه و مرجع تقلید خود دارید.

کلمات مرتبط:

فیش حج, خرید فیش حج, فروش فیش حج, نقل و انتقال فیش حج